ROGALA Tomasz należał do tych działaczy, którzy z początkiem stulecia stworzyli w Kościerzynie żywy ruch społeczny, patriotyczny i kulturalny. I jego, jak wielu tutejszych wybitnych, nazywano „królem kaszubskim” (patrz pod K). Pochodził z Wiela, był z zawodu rzemieślnikiem: szewcem, członkiem wielu towarzystw, organizatorem wieców robotniczych i strajku szkolnego w 1906 roku, jednym z założycieli konspiracyjnego Towarzystwa Odrodzenia Polski. Najsławniejszą swoją 355 kartę zapisał Tomasz Rogala (więcej…)

REKOWSKI -Urodził się jeszcze w ubiegłym stuleciu, w 1895 roku. Za czasów zaboru pruskiego pisano go „von”, bo w Więc-kowach Rekowscy, stara szlachta zagrodowa, siedzieli już od 1738 roku, a w bytow-skim, skąd do Więcków przywędrowali, byli już długo przedtem. W czasie pierwszej wojny światowej Stanisław von Rekowski jako poddany pruski znalazł się na froncie i ranny, nie za ciężko, ale dosyć, żeby trafić do lazaretu, (więcej…)

PUSTYNIA KASZUBSKA-Kaszuby dostarczają wszelkich atrakcji na życzenie turystów. Jeziora? — proszę, są. Morze? — do usług. Lasy? —• ogromny wybór. Pustynia? Ależ naturalnie, jest i pustynia. Autentyczna, piaszczysta. Że nie od razu Sahara? No ale zawsze tych kilkanaście kilometrów jest. Wystarczy zupełnie, żeby zdrowo się namęczyć i może nawet zobaczyć… fatamorganę. (więcej…)

PUJK -Na Kaszubach, żeby nawiązać znajomość z kotem, należy zwracać się do niego po kaszubsku. Na żadne: kici, kici szanujący się kot kaszubski nawet wąsem nie ruszy. Przybiegnie, i to żwawo, dopiero na wołanie: puj, puj, puj! Bo po kaszubsku kot to: pujk, a kotka: pujka. Przez analogię „pujk” bywa przezwiskiem mężczyzny z dużymi wąsami. Pujki to również wszelkie bazie. Fachowo: kwiatostany roślin z rodziny kotkowych, czyli pujkowych. Konsekwencją tej kaszubskiej kociej specyfiki są też pochodne takie, jak: (więcej…)

PUCK -Nawet gdzieś pod Kościerzyną, mimo znacznej odległości, kobiety kaszubskie mogą z łatwością pokazać… Puck, Na przykład niegrzecznym turystom. Wystarczy unieść spódnicę dobrze powyżej kolan. „Tero te widzół Puck” — mówi się z satysfakcją po pokazaniu. Lepiej więc być uprzejmym i — oglądać Puck w Pucku.
Stare to miasto, ponad osiemsetletnie. Założony w połowie XII wieku był początkowo Puck kasztelanią książąt pomorskich. Leży na obszarze zwanym Kępą Pucką. Ziemia tu, jak na Kaszuby, urodzajna, stąd też „Puck to je kaszebskó komora”. Na miejscu dawnej siedziby książęcej Krzyżacy wznieśli potem murowany zamek. Ich panowanie pozostawiło niewątpliwie piętno na mieście, które jednak w wojnie trzynastoletniej stanęło (więcej…)

W kaszubskiej literaturze największą chyba karierę przekładową zrobił wiersz Leona Roppla (patrz pod R) Z pieśnią do Cebie jidzeme, Mateńko. Został on już przetłumaczony na języki niemiecki, angielski, łużycki i — japoński. W tym ostatnim Publikacje dr Metśka o Kaszubach można znaleźć niemal w każdym numerze łużyckiego miesięcznika „Rozhlad”. W uznaniu zasług obu: Austriaka i Łużyczanina dla Kaszub młodzi działacze kaszubscy przyznali im Medal Stolema. Metśkowi w roku 1969, Neureiterowi w 1973. (więcej…)